Obowiązki fundacji i stowarzyszeń wynikające z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu

Szanowni Państwo, obowiązująca ustawa z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 644 ze zm.), zwana dalej ustawą, normująca przepisy służące bezpośrednio przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu podejmowane w celu ochrony interesu publicznego, reguluje także obowiązki fundacji i stowarzyszeń jako instytucji obowiązanych do podejmowania określonych działań celem przeciwdziałania wprowadzaniu do obrotu finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu. Instytucjami obowiązanymi są:

• stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 21 przedmiotowej ustawy fundacje ustanowione na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 166 ze zm.) w zakresie, w jakim przyjmują lub dokonują płatności w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro, bez względu na to, czy płatność jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane,
• stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 22 przedmiotowej ustawy stowarzyszenia posiadające osobowość prawną, utworzone na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2261 ze zm.) w zakresie,
  w jakim przyjmują lub dokonują płatności w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro, bez względu na to, czy płatność jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane.

Do obowiązków fundacji i stowarzyszeń będących instytucją obowiązaną w rozumieniu przepisów ustawy należy m.in.:

1. wyznaczenie kadry kierowniczej wyższego szczebla, odpowiedzialnej za wykonywanie obowiązków określonych w ustawie (art. 6 w zw. z art. 2 ust. 2 pkt 9);
2. wyznaczenie spośród członków organu zarządzającego osoby odpowiedzialnej za wdrażanie obowiązków określonych w ustawie (art. 7);
3. wyznaczenie pracownika zajmującego kierownicze stanowisko, odpowiedzialnego za zapewnienie zgodności działalności fundacji oraz jej pracowników i innych osób wykonujących czynności na jej rzecz z przepisami ustawy (art. 8);
4. identyfikacja i ocena ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu odnoszącego się do działalności fundacji, a także sporządzanie w postaci papierowej lub elektronicznej oceny tego ryzyka, jak również jego aktualizacja nie rzadziej niż co 2 lata (art. 27);
5. stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego wobec swoich klientów (art. 33–37, art. 39 i art. 41);
6. stosowanie wzmożonych środków bezpieczeństwa finansowego w przypadkach wyższego ryzyka prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (art. 43, art. 44 i art. 46);
7. dokumentowanie zastosowanych środków bezpieczeństwa finansowego oraz wyników bieżącej analizy przeprowadzanych transakcji (art. 34 ust. 3);
8. prowadzenia bieżącej analizy przeprowadzanych transakcji w stosunku do klientów, wobec których stosuje się wzmożone środki bezpieczeństwa finansowego (art. 43 ust. 3);
9. podejmowanie działań określonych w art. 43 ust. 4 w przypadku ujawnienia transakcji nietypowej, nienaturalnie złożonej oraz opiewającej na wysokie kwoty, które wydają się nie mieć uzasadnienia prawnego lub gospodarczego;
10. przechowywanie dokumentacji uzyskanej w wyniku stosowania środków bezpieczeństwa finansowego oraz dowodów potwierdzających przeprowadzone transakcje (art. 49);
11. wprowadzenie wewnętrznej procedury w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finasowaniu terroryzmu (art. 50);
12. zgłoszenie informacji o beneficjentach rzeczywistych do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych i ich aktualizacji (art. 58 pkt 12 i pkt 13),
13. przekazywanie Generalnemu Inspektorowi Informacji Finansowej informacji o przyjętej wpłacie lub dokonanej wypłacie środków pieniężnych o równowartości przekraczającej 15 000 euro (art. 72 ust. 1 pkt 1);
14. zawiadamianie w trybie i na zasadach określonych w ustawie Generalnego Inspektora Informacji Finansowej o okolicznościach, które mogą wskazywać na podejrzenie popełnienia przestępstwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (art. 74);
15. stosowanie szczególnych środków ograniczających wobec osób i podmiotów określonych w ustawie (art. 117);
16. wstrzymywanie transakcji w trybie i na zasadach określonych w ustawie.

Stosownie do art. 130 ustawy fundacje i stowarzyszenia będące instytucjami obowiązanymi podlegają kontroli wykonywania ww. obowiązków. Kontrolę sprawuje Generalny Inspektor Informacji Finansowej będący równocześnie jej koordynatorem, a także:

• naczelnicy urzędów celno-skarbowych;
• ministrowie lub starostowie

w ramach sprawowanego przez nich nadzoru lub kontroli nad fundacją i stowarzyszeniem.

Kontrola, o której mowa w art. 130 ustawy, może być przeprowadzona w zakresie i na zasadach w niej określonych przez ww. organy na podstawie rocznego planu kontroli bądź doraźnie.

Biorąc pod uwagę powyższe, Starosta Lubliniecki jako organ nadzoru i kontroli nad działalnością fundacji i stowarzyszeń w zakresie zgodności ich działania z przepisami przedmiotowej ustawy, przypomina o konieczności stosowania i przestrzegania tej ustawy, w tym o konieczności bieżącego zawiadamiania w ciągu roku i niezwłocznego złożenia informacji w formie oświadczenia o przypadku wystąpienia płatności w gotówce o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro, bez względu na to, czy płatność została przeprowadzana jako pojedyncza operacja, czy kilka operacji, które wydają się ze sobą powiązane. Wzór oświadczenia w załączeniu.

Podpisane przez osobę(y) umocowaną(e) do reprezentowania fundacji lub stowarzyszenia zgodnie z zapisami statutu oświadczenie, należy złożyć osobiście w kancelarii Starostwa Powiatowego w Lublińcu, w Wydziale Spraw Obywatelskich i Zarządzania Kryzysowego ul. Sobieskiego 9, 42-700 Lubliniec, za pośrednictwem poczty na adres: Starostwo Powiatowe w Lublińcu, ul. Ignacego Paderewskiego 7, 42-700 Lubliniec lub poprzez elektroniczną skrzynkę e-Doręczeń adres skrzynki e-Doręczeń:  AE:PL-88799-19710-FHDVG-16.

W przypadku pytań należy kontaktować się z Wydziałem Spraw Obywatelskich i Zarządzania Kryzysowego: tel. 530 119 072 , e-mail: wso@lubliniec.starostwo.gov.pl