Trudna sytuacja SP ZOZ-u

Ostatnia sesja Rady Powiatu poświęcona była trudnej sytuacji Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej w Lublińcu. Dyskutowano o sytuacji finansowej,  organizacyjnej i kadrowej.

- Szpital Powiatowy w Lublińcu od wielu lat zmaga się z problemami finansowymi, które wynikają z niedoszacowania wyceny świadczeń przez NFZ, wzrostu kosztów wynagrodzeń wynikających z ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne, inflacji kosztów energii, leków, wyrobów medycznych oraz obowiązku utrzymania oddziałów nierentownych – mówiła Karolina Famuła, dyrektor SP ZOZ w Lublińcu. Rok 2025 zakończył się stratą finansową na poziomie 14.692.732,42 złotych.  Sytuacja szpitala drastycznie pogorszyła się w listopadzie ubiegłego roku. Szpital od tego czasu zmagał się z milionowymi zajęciami komorniczymi zarówno na rachunkach bankowych, jak i zajęciach z wierzytelności przy jednoczesnym obniżeniu kontraktu z Narodowego Funduszu Zdrowia. W kwietniu szpital podpisał ugodę na ratalną spłatę zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w związku z czym doszło do zawieszenia postępowania komorniczego oraz uchyleń zajęć z rachunków bankowych oraz wierzytelności.

Dyrektor szpitala poinformowała, iż aktualnie w szpitalu działają oddziały: pediatrii i chorób wewnętrznych, izba przyjęć, nocna i świąteczna opieka zdrowotna, poradnie specjalistyczne: poradnia chorób piersi, poradnia ginekologiczna, poradnia chorób płuc, poradnia chirurgiczna oraz poradnia diabetologiczna.

- Niestety, bez gruntownej przebudowy całego systemu ochrony zdrowia w Polsce, przy założeniu, że w ogóle jeszcze istnieje, bez zwiększonych nakładów finansowych i odważnych decyzji ustawodawcy i rządu, sytuacja szpitali powiatowych sama się nie uzdrowi. „Czarny Tydzień” był kolejnym głośnym wołaniem do tych, którzy decydują o organizacji i finansowaniu szpitali powiatowych o podjęcie natychmiastowych systemowych zmian. Podczas tych protestów wskazano, że ponad 50 szpitali znajduje się w sytuacji nieuchronnej katastrofy, a 91% wykazało stratę finansową w swojej działalności w minionym 2025 roku – mówił starosta Joachim Smyła.

O powadze sytuacji świadczą kolejne ogólnopolskie protesty szpitali powiatowych, jak trwający „Czarny tydzień” zorganizowany przez Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych czy dwa niedawne „szczyty medyczne”: prezydencki i rządowy.  

Wicestarosta Tadeusz Konina wyjaśnił mechanizmy zadłużania się szpitali. Mówił o paradoksie systemowym, polegającym na tym, że – samorząd odpowiada za wynik finansowy, który w żaden sposób nie jest zależny od niego. To NFZ decyduje o wielkości kontraktu, liczbie świadczeń i wycenie procedur. Podmiot tworzący, czyli powiat nie negocjuje cen świadczeń i wielkości kontraktu, nie ustala wynagrodzeń, nie ustala limitów dotyczących zatrudnienia personelu medycznego. Wyjaśnił również mechanizm pułapki kontraktu NFZ. Polega ona na tym, że szpital musi ponosić koszty gotowości i leczenia większej liczby pacjentów niż jest w stanie sfinansować kontrakt.

Szpitale funkcjonują więc w systemie, w którym przychody kontroluje płatnik publiczny – Narodowy Fundusz Zdrowia, koszty częściowo kontroluje ustawodawca, obowiązki dostępności narzuca państwo, a odpowiedzialność finansową ponosi samorząd.

Z ogólnego obrazu zapaści systemowej szpitali powiatowych wyłania się wizerunek konkretnej placówki – Szpitala Powiatowego w Lublińcu, którego sytuacja jest tego przykładem.